Ska³y osadowe
Ska³y osadowe powstaj± w wyniku wietrzenia i erozji innych ska³, a nastêpnie sedymentacji - osadzaniu siê materia³u skalnego. Kolejne procesy to diageneza, polegaj±ca na zmniejszaniu odleg³o¶ci miêdzy poszczególnymi sk³adnikami osadu, i cementacja, w wyniku której sk³adniki zostaj± po³±czone spoiwem (krzemionk±, wêglanami, i³em), oraz lityfikacja, przetwarzaj±ca ska³ê lu¼n± w ska³ê zwiêz³±. Do minera³ów ska³otwórczych nale¿± skalenie, kwarc, granaty, inne minera³y, takie jak chalcedon, dolomit, gips Ska³y osadowe dzielimy na okruchowe, organogeniczne i chemiczne. Ska³y osadowe okruchowe sk³adaj± siê z ró¿nej wielko¶ci fragmentów starszych ska³. Mog± byæ ska³ami lu¼nymi lub zwiêz³ymi. Dzieli siê je ze wzglêdu na wielko¶æ frakcji (¶rednicy ziaren) na i³y (¶rednica mniejsza ni¿ 0,1 mm), py³y (¶rednica 0,01 - 0,1 mm), piaski (do 2 mm), ¿wiry (do 64 mm), kamienie i g³azy. Ska³y osadowe organogeniczne powstaj± w wyniku osadzania siê obumar³ych szcz±tków ro¶linnych lub zwierzêcych. Szcz±tki ro¶linne da³y pocz±tek takim ska³om jak torf, wêgiel brunatny, kreda pisz±ca, a szcz±tki zwierzêce wapieniom (jak równie¿ zbudowanym z nich rafom koralowym), opokom i radiolarytom. W wyniku osadzania siê materii organicznej ro¶linnej i zwierzêcej powsta³y gaz ziemny i ropa naftowa (w ¶rodowisku beztlenowym i niskiej temperaturze). Ska³y osadowe chemiczne powsta³y z produktów wietrzenia, które zosta³y uniesione i rozpuszczone przez wodê, a nastêpnie osadzone na dnie mórz czy jezior. Proces osadzania na dnie ró¿nych sk³adników nie jest jednoczesny, ró¿ne rodzaje ska³ wytr±caj± siê przy ró¿nych stê¿eniach roztworu. Najpierw osadzaj± siê sole trudno rozpuszczalne, a pó¼niej te, które ³atwiej rozpuszczaj± siê w wodzie. Do ska³ osadowych chemicznych zaliczamy m.in. sól kamienn±, sole potasowe, gips i anhydryt.